(bkz: cf 105 arrow)
avro cf-105 arrow delta kanatlı bir süpersonik(sesten hızlı) avcı uçağıdır. tasarımcısı ve üreticisi ontario(kanada) eyaletinin malton kentindeki avro canada şirketidir. tasarım çalışmalarına 1953 yılında başlanılmıştır. arrow ve eşzamanlı olarak orenda iroquois jet motoru çalışmaları 1959 yılında aniden durdurulmuştur. bu durum, beraberinde uzun ve çok ciddi politik tartışmaları da getirmiştir. 5 deneme modeli ve uçağın parçaları sonradan yok edilmişse de akılda iz bırakan anılarıyla kanada’nın bir tür efsanesi olmuştur. üretimin durdurulmasından sonra gizlice alınan ve sapasağlam olan bir prototipinin olduğu söylentileri varsa da bunu destekleyecek hiçbir kanıt yoktur. arrow’un alelacele yok edilmesi bu işte amerikan parmağının olduğu düşüncelerini doğurmuştur. nitekim avro canada’nın mühendislerinin ve teknisyenlerinin çoğu abd’ye giderek beyin göçünü başlatmış, nasa’nın mercury projesi, gemini projesi ve apollo projesi gibi insanlı uzay araçları projelerinde öncü mühendisler, yöneticiler ve şefler olmuşlardır.
(bkz: cf 105 arrow)
(bkz: b 58 hustler)
(bkz: b 58 hustler)
convair b-58 hustler, 2 mach hız yapabilen yüksek irtifa, yüksek hız için tasarlanmış süpersonik bombardıman uçağı. 1950’lerin sonunda abd hava kuvvetleri stratejik hava komutanlığı için tasarlanmış, 1960-1969 arasında hizmette bulunmuştur.
(bkz: b 58 hustler)
(bkz: b 2 spirit)
atlas cheetah, güney afrika hava kuvvetleri (saaf) envanterinde bulunan bir muharebe uçağıdır. yine bir güney afrika firması olan ve 1965’te kurulan atlas aircraft corporation tarafından dassault mirage iii uçağının geliştirilmiş bir sürümü olarak üretilmiştir. tek koltuklu cheetah e ve cheetah c ve çift koltuklu cheetah d olmak üzere üç türevi imal edilmiştir. cheetah e’lerin kal’e ayrıldığı saaf’ta, şu an görev yapan 28 cheetah c ve cheetah d, atlas aircraft corporation’ın yerini alan denel firmasınca yine 28 adet saab jas-39 gripen ile değiştirilecektir.
boeing 727 orta boyda, dar gövdeli, üç motorlu ticari bir jet uçağıdır. ilk kez 1963 yılında kullanılmaya başlanmıştır ve çok uzun yıllar dünyadaki en popüler jet uçağıydı. 1.831 adet 727 üretilmiştir. 727 satış rekorları 1990’larda kardeşi boeing 737 tarafından kırılmıştır. ağustos 2006 tarihi itibarıyla 127 adet boeing 727-100 ve 493 adet boeing 727-200 hâlen kullanımdadır.
douglas dolphin amfibi bir uçan bot idi. sadece 58 adet yapılmıştır ve özel yat, arama-kurtarma, askeri nakliye, hava taşımacılığı gibi çeşitli amaçlarla kullanılmıştır.
dolphin 1930’lu yıllarda sinbad adı verilen tekerleksiz bir uçan botdan esinlenilerek yapılmıştır. özel bir lüks yat olan sinbad amerika’da bunalım döneminin başlaması ile birlikte birleşik devletler sahil güvenlik kurumuna verilmiştir.
yapılan ilk iki uçak wilmington-catalina airlines isimli şirketce alınmış, los angeles ve santa catalina adası arasında taşımacılığa başlayarak douglas’ın ilk hava taşıma uçağı olmuşlardır. yine taşıma ve arama-kurtarma çalışmaları amacı ile sahil güvenlik ve deniz kuvvetlerince de kullanılmışlardır.
ilk sahipleri arasında boeing şirketinin kurucusu william boeing’de vardır. diğer bir uçak da başkan franklin d. roosevelt için hazırlanmıştır. başkanlık makamına tahsis edilen ilk uçak bu olmuştur ancak roosevelt bu uçağa binmemiştir.
dolphin 1930’lu yıllarda sinbad adı verilen tekerleksiz bir uçan botdan esinlenilerek yapılmıştır. özel bir lüks yat olan sinbad amerika’da bunalım döneminin başlaması ile birlikte birleşik devletler sahil güvenlik kurumuna verilmiştir.
yapılan ilk iki uçak wilmington-catalina airlines isimli şirketce alınmış, los angeles ve santa catalina adası arasında taşımacılığa başlayarak douglas’ın ilk hava taşıma uçağı olmuşlardır. yine taşıma ve arama-kurtarma çalışmaları amacı ile sahil güvenlik ve deniz kuvvetlerince de kullanılmışlardır.
ilk sahipleri arasında boeing şirketinin kurucusu william boeing’de vardır. diğer bir uçak da başkan franklin d. roosevelt için hazırlanmıştır. başkanlık makamına tahsis edilen ilk uçak bu olmuştur ancak roosevelt bu uçağa binmemiştir.
mcdonnell douglas dc-9 (douglas dc-9 olarak da bilinmektedir.) çift motorlu jet uçağıdır. ilk kez 1965 yılında imal edilmiş, piyasaya bir yıl sonra sunulmuştur. kısa mesafeli ve sık uçuşlar için dizayn edilmiştir. son dc-9 ekim 1992’de teslim edilmiştir.
dc-9 kendinden sonra üretilen md-80, md-90 ve boeing 717 nin öncül işaretlerini taşır. 23 mayıs 2006’da son boeing 717’nin teslimi ile dc-9 ailesinin 41 yıllık hayatı sona ermiştir.
dc-9 kendinden sonra üretilen md-80, md-90 ve boeing 717 nin öncül işaretlerini taşır. 23 mayıs 2006’da son boeing 717’nin teslimi ile dc-9 ailesinin 41 yıllık hayatı sona ermiştir.
(bkz: douglas dc 9)
douglas dc-8 dört motorlu jet uçağıdır. 1959 - 1972 yılları arasında üretilmiştir. bugün halen en büyük dargövdeli uçak ünvanını korumaktadır.
ilk jet uçağı de havilland comet 1949 yılında imal edilmişti. boeing’in askeri imal kanadı da aynı yıllarda araştırmalarını yoğunlaştırmıştı. b-47 stratojet (ilk uçuş 1947) ve b-52 stratofortress (1952) bu konudaki ilk uçaklar oldu.
de havilland comet ise 1952 yılında servise girdi ancak 1953 ve 1954 yıllarında ciddi kaza olayları ile karşılaştı. comet bu kazalar sonrası jet motorlar için daha detaylı araştırmalara gitti ve bu araştırmalar dc-8 oluşumuna ışık tuttu.
douglas 1953 yılında jet motorlu uçak konusunda çalışmalarına başladı ve 1955 yılında da dc-8 duruldu. dört versiyon olarak planlanan üretim sonrası ilk uçuş 1957’de, satışlar ise 1959 için ayarlandı. 1955 yılında boeing 707 ile satış amaçlı sıkı bir rekabet ortamı başladı.
1958 yılına gelindiğinde 133 dc-8 satışına karşın 150 adet 707 satılmıştı.
ilk jet uçağı de havilland comet 1949 yılında imal edilmişti. boeing’in askeri imal kanadı da aynı yıllarda araştırmalarını yoğunlaştırmıştı. b-47 stratojet (ilk uçuş 1947) ve b-52 stratofortress (1952) bu konudaki ilk uçaklar oldu.
de havilland comet ise 1952 yılında servise girdi ancak 1953 ve 1954 yıllarında ciddi kaza olayları ile karşılaştı. comet bu kazalar sonrası jet motorlar için daha detaylı araştırmalara gitti ve bu araştırmalar dc-8 oluşumuna ışık tuttu.
douglas 1953 yılında jet motorlu uçak konusunda çalışmalarına başladı ve 1955 yılında da dc-8 duruldu. dört versiyon olarak planlanan üretim sonrası ilk uçuş 1957’de, satışlar ise 1959 için ayarlandı. 1955 yılında boeing 707 ile satış amaçlı sıkı bir rekabet ortamı başladı.
1958 yılına gelindiğinde 133 dc-8 satışına karşın 150 adet 707 satılmıştı.
(bkz: douglas dc 8)
douglas dc-7 jet motorlu uçak imali öncesi dougls şirketi tarafından üretilen en son büyük piston motorlu uçakdır. 1953 - 1958 yılları arasında 338 adet üretilmiştir ve 40 civarı halen servisdedir.
1945 yılında ilk kez dc-7 pan am tarafından c-74 globemaster askeri uçağının sivil versiyonunun üretimi amacı ile douglas’a sorulmuştu. ancak kısa bir süre sonra bu proje iptal oldu.
bir süre sonra bu kez american airlines şirketi dc-6 nın daha geliştirlmiş bir modeli için arayışlara girdi. o sıralar lockheed constellation amerka’nı her iki kıyısı arasında durmaksızın uçuş yapabilen tek uçaktı.
mayıs 1953’de prototip uçuruldu. kasım’da ise american airlines ilk uçağını teslim aldı. böylece sahilden sahile uçuşlarda twa şirketinin super constellation’ları ile direk uçuşlarda bir rekabet başlamış oldu.
dc-7 ilk dönemlerde sadece amerika’da ki taşıma şirketlerine satıldı. bir süre sonra dc-7c (seven seas) varyantını piyasaya sürdü. pan am’ın new york - londra, sas’ın kuzey amerika ve asya arasındaki uzun uçuşlara koyduğu dc-7c satışları kısa bir süre sonra kesilmiştir zira jet motorlu 707 ve dc-8 piyasalarda boy göstermiştir.
1959 yılında douglas dc-7f varyantını öncelikle kargo uçağı amacıyla üretmiştir. dc-7b varyantında ise daha uzun bir menzil imkanı sağlanmıştır.
1945 yılında ilk kez dc-7 pan am tarafından c-74 globemaster askeri uçağının sivil versiyonunun üretimi amacı ile douglas’a sorulmuştu. ancak kısa bir süre sonra bu proje iptal oldu.
bir süre sonra bu kez american airlines şirketi dc-6 nın daha geliştirlmiş bir modeli için arayışlara girdi. o sıralar lockheed constellation amerka’nı her iki kıyısı arasında durmaksızın uçuş yapabilen tek uçaktı.
mayıs 1953’de prototip uçuruldu. kasım’da ise american airlines ilk uçağını teslim aldı. böylece sahilden sahile uçuşlarda twa şirketinin super constellation’ları ile direk uçuşlarda bir rekabet başlamış oldu.
dc-7 ilk dönemlerde sadece amerika’da ki taşıma şirketlerine satıldı. bir süre sonra dc-7c (seven seas) varyantını piyasaya sürdü. pan am’ın new york - londra, sas’ın kuzey amerika ve asya arasındaki uzun uçuşlara koyduğu dc-7c satışları kısa bir süre sonra kesilmiştir zira jet motorlu 707 ve dc-8 piyasalarda boy göstermiştir.
1959 yılında douglas dc-7f varyantını öncelikle kargo uçağı amacıyla üretmiştir. dc-7b varyantında ise daha uzun bir menzil imkanı sağlanmıştır.
(bkz: douglas dc 7)
douglas dc-6 1946-1959 yılları arsında üretilen, piston motorlu uçak. ikinci dünya savaşı’nın son yıllarında askeri amaçlı üretime başlanmış, savaşın bitmesi ile uzun menzilli taşımacılıkda lockheed constellation ile yarışarak adından söz ettirmiştir.
yapılan 700 ü aşkın dc-6 dan bazıları hala taşımacılık ve yangın söndürme işlerinde kullanılmaktadır. uçağın hava kuvvetleri için üretildiği c-118 liftmaster ve deniz kuvvetleri için üretilen r6d varyantları da mevcuttur.
amerika birleşik devletleri hava kuvvetleri 1944 yılında, xc-112 adıyla bir proje başlatmış idi. c-54 skymaster’a göre daha güçlü bir taşıma aracı peşindeydiler. ancak savaşın bitimi ile proje silahlı kuvvetlerce rafa kaldırıldı.
douglas ise bu projeyi ele alarak sivil taşımacılık için uygun şekle dönüştürdü. ilk uçak 1947 mart’ında hazırdı. ancak yaşanan bazı kazalar (havada yangın çıkması) uçuşlarını bir yıl kadar erteledi. yakıt sistemi ile bu problemin giderilmesi ile dc-6 lar yeniden gökyüzüne kavuştu.
1952 yılında turistik sınıfda ilk uçuş pan am tarafından dc-6 ile başlatılmıştır.
1 ekim 1955 de longmont, colorado’da zaman ayarlı bir bombanın patlaması sonucu 44 kişi ölmüştür.
uçağın zaman içinde bazı varyantları yapılmıştır. dc-6a kargo taşımacılığı için, dc-6b yolcu taşımacılığı için, dc-6c ise konvertibl olarak her iki ihtiyacı görecek şekilde dizayn edilmiştir.
yapılan 700 ü aşkın dc-6 dan bazıları hala taşımacılık ve yangın söndürme işlerinde kullanılmaktadır. uçağın hava kuvvetleri için üretildiği c-118 liftmaster ve deniz kuvvetleri için üretilen r6d varyantları da mevcuttur.
amerika birleşik devletleri hava kuvvetleri 1944 yılında, xc-112 adıyla bir proje başlatmış idi. c-54 skymaster’a göre daha güçlü bir taşıma aracı peşindeydiler. ancak savaşın bitimi ile proje silahlı kuvvetlerce rafa kaldırıldı.
douglas ise bu projeyi ele alarak sivil taşımacılık için uygun şekle dönüştürdü. ilk uçak 1947 mart’ında hazırdı. ancak yaşanan bazı kazalar (havada yangın çıkması) uçuşlarını bir yıl kadar erteledi. yakıt sistemi ile bu problemin giderilmesi ile dc-6 lar yeniden gökyüzüne kavuştu.
1952 yılında turistik sınıfda ilk uçuş pan am tarafından dc-6 ile başlatılmıştır.
1 ekim 1955 de longmont, colorado’da zaman ayarlı bir bombanın patlaması sonucu 44 kişi ölmüştür.
uçağın zaman içinde bazı varyantları yapılmıştır. dc-6a kargo taşımacılığı için, dc-6b yolcu taşımacılığı için, dc-6c ise konvertibl olarak her iki ihtiyacı görecek şekilde dizayn edilmiştir.
(bkz: douglas dc 6)
douglas dc-5 çift pervaneli, 16 koltuklu ve dc-3 ve dc-4 ’e göre daha kısa mesafeli uçuşlar için planlanmış olan modeldir. 1940 yılında ticari üretime geçtiği zaman pek çok ticari satış iptal edilmiş, sadece beş adet dc-5 yapılmıştı. savaş üretimine geçen douglas şirketi bu uçağın da askeri amaçlı varyasyonlarını üretmiştir. 16/22 civarı yolcu taşıması planlanıyordu ve zamanı için tek olma özelliği taşıdığı üç tekerlekli bir iniş takımına sahipti. savaş öncesi dönemde biri prototip olmak üzere beş adet üretilmişti. ironik olarak prototip olarak üretilen dc-5, william e. boeing tarafından kişisel uçak olarak kullanılmıştır. diğer dört uçak ise hollanda hava taşımacılığı şirketi klm tarafından kolonilerinde ulaşım için kullanılmıştır. 1942 yılında java adasından avusturalya’ya sivillerin nakli için bu uçaklar kullanılmıştır. bir uçak savaş zamanı japonya tarafından ele geçirilmiş ve nakliye amaçlı kullanılmaya devam edilmiştir. 1948 yılında sağlam kalan son dc-5 israil tarafından askeri amaçla alınmıştır.
neden bekliyorsun?
bu sözlük, duygu ve düşüncelerini özgürce paylaştığın bir platform, hislerini tercüme eden özgür bilgi kaynağıdır.
katkıda bulunmak istemez misin?